دغه کمېسیون چې د امریکا په مقننه قوه کې یو خپلواکه دوه ګوندي بنسټ دی، د چهارشنبې په ورځ «د اګست په ۲۷مه» یې په یوه بیان کې ویلي چې طالبان له اسلامه د یو واحد تفسیر په پلي کولو، هغه کسان په نښه کوي او ځپي چې بېلابېل مذهبي لیدلوري او عقاید لري.
دغه کمېسیون چې په ټوله نړۍ کې د مذهبي ازادۍ دوامداره سرغړونې څاري، د نړۍ له هېوادونو غوښتي چې د هغو افغانانو ملاتړ وکړي چې له مذهبي ځورونو سره مخ دي او په ټکو یې، له افغانستانه د دوی د وتلو خوندي لارې دې ورته برابرې کړي.
مذهبي لږکي د ځورونو، بدني سزاګانو او د خپلسري نیولو له جدي خطر او ګواښونو سره مخامخ ديد امریکا د مذهبي ازادیو د کمیسیون مشره
د امریکا د نړیوالې مذهبي ازادۍ د کمېسیون په بیان کې د دې کمیسیون د رییسې ویکي هارټزلر په حواله ویل شوي چې "په تېرو څلورو کلونو کې طالبانو په افغانستان کې مذهبي ازادي په بشپړه توګه له منځه وړې او ټول افغانان په ځانګړې توګه مذهبي لږکي د ځورونو، بدني سزاګانو او د خپلسري نیولو له جدي خطر او ګواښونو سره مخامخ دي".
مېرمن هارټزلر زیاته کړې چې "د طالبانو د امر بالمعروف او نهي عن المنکر قانون د یوه ځپونکي نظام بنسټونه ټینګ کړي، ښځې یې له عامه ځایونو او په دیني چارو کې له ګډونه ایستلي او په هېواد کې یې مذهبي لږکي له جدي خطر سره مخ کړي دي".
په افغانستان کې یو شمېر بېلابېل مذهبي لږکي هم وايي چې د طالبانو محدودیتونو د دوی ژوند ستونزمن کړی او د دوی ټولې مذهبي ازادۍ یې ترې اخیستې دي.
په دغه هېواد کې یو شیعه مذهبي افغان چې د موضوع د حساسیت له امله یې نه غوښتل نوم او ځای یې په راپور کې خپور شي، په دې اړه یې ازادي راډيو وویل "طالبانو په افغانستان کې د شیعه مذهبو پر مراسمو ډېر محدودیتونه لګولي دي، طالبان شیعه مذهب په رسمیت نه پېژني، په ښوونځيو او پوهنتونونو کې چې پخوا د شیعه مذهب اړوند کوم مضامین تدریس کېدل، له نصاب څخه په بشپړه توګه ایستل شوي دي، د عاشورا د مراسمو پر مهال په واټونو کې له حرکتونو په بشپړه توګه منع شوي دي، هغه کسان چې په واټونو کې یې په حرکتونو کې برخه اخیستې وه د طالبانو له خوا نیول شوي، شکنجه او بندیان شوي دي."
زموږ ښوونځي تړلي او زموږ اسماعیلیان په زوره مدرسو ته بیایي، هغه ډول چې یو مذهب یا یو انسان باید ازادي وي، داسې نه دهد افغانستان یو اسماعیله مذهبی
په بدخشان ولایت کې یوه اسماعیلیه مذهبه چې ده هم نه غوښتل نوم یې په راپور کې خپور شي له ازادي راډیو سره یې خبرو کې د غږ بدلولو په شرط ورته شکایتونه مطرح کړل "محدودیتونه همدا دي چې فعلا یې زموږ ښوونځي تړلي او زموږ اسماعیلیان په زوره مدرسو ته بیایي، هغه ډول چې یو مذهب یا یو انسان باید ازادي وي، داسې نه ده، موږ تر ګواښ لاندې یو، وايي زوی دې مدرسې ته ولېږه، مدرسې ته خس او لرګي راوړه او پیسې ورکړه، هر څه پر موږ جبري دي، وايي ستاسو مذهب خرافاتي او د انګرېزانو دی او راشئ له حنفي مذهب سره یوځای شئ چې تاسو باندې کلمه ووایو او مسلمانان مو کړو."
د امریکا د نړیوالې مذهبي ازادۍ کمېسیون (یو اس سي ای ار اف) دغه راز له متحده ایالاتو د افغان کډوالو د احتمالي ایستلو په اړه خبرداری ورکړی او ویلي یې دي چې بېرته ستنېدل به یې ممکن هغوی د طالبانو له غچ اخیستو سره مخ کړي.
دغه کمیسیون د امریکا له حکومته غوښتي چې افغانان، په ځانګړې توګه هغه ښځې چې د طالبانو له خوا د مذهبي ځورونو له امله تښتېدلي دي، انتقال کړي.
خو مذهبي ازادي څه ده او په یوه هېواد کې د مذهبي ازادیو سلبول څه پایلې لرلی شي؟
د بشري حقونو یوې فعالې صفیه عارفي ازادي راډيو ته وویل "مذهبي ازادي د یوه هېواد وګړو ته دا فرصت ورکوي چې په ازاده توګه خپلې عقیدې، باورونه او کړنې له وېرې او ډار پرته عملي کړي او په خپلو ټولنیزو او شخصي چارو کې د خوندیتوب احساس وکړي، خو د مذهبي ازادیو سلبول د دې لامل کېږي چې یوه مذهبي ډله د ځورونو او د له منځه تلو له خطر سره مخ شي."
طالبانو تر اوسه د امریکا د نړیوالې مذهبي ازادۍ د کمېسیون نویو څرګندونو ته غبرګون نه دی ښودلی، خو تر دې وړاندې یې ادعا کړې چې په افغانستان کې د مذهبي لږکیو حقونو ته درناوی کوي.
تر دې مخکې په افغانستان کې د بشري حقونو په برخه کې د ملګرو ملتونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بنټ هم د ۱۴۰۳ کال په قوس میاشت کې ویلي و چې په افغانستان کې مذهبي لږکي لا هم له جدي ګواښ سره مخ دي او د ژغورنې لپاره یې باید هڅې وشي.