په لسګونو کسانو چې جرمني ته تلل خپل ژوند له لاسه ورکړی

له ازبکستان څخه جرمني ته په لاره افغان کډوال-۲۰۲۱- ارشیف

د جرمني حکومت د معلوماتو له مخې لسګونه هغه افغانان چې په دې هیواد کې د بیا مېشتېدنې ژمنه ورسره شوې وه جرمني ته له لېږد وړاندې مړه شوي دي. په همدې حال کې یو شمېر افغانان چې جرمني ته د کډوالۍ قضیې لري ټینګار کوي چې باید دوسیې یې ژر ترژره وڅېړل شي.

د هغو معلوماتو له مخې چې د جرمني حکومت د کیڼ اړخي ګوند پارلماني ډلې ته ورکړي، ۴۶ افغانان چې په دې هیواد کې د بیا میشتیدنې ژمنه ورسره شوې وه، مخکې له دې چې جرمني ته ولیږدول شي، مړه شوي دي.

د جرمني خبري اژانس د راپور له مخې چې د اپریل په لومړۍ نېټه یې خپور کړی د جرمني په پارلمان کې د کیڼ اړخې ګوند غړې کلارا بونګیر د دې پروسې په ځنډ نیوکه کړې او ویلي یې دي چې د نورو مرګونو د مخنیوي لپاره باید جرمني چارواکي لږ ترلږه د بیا مېشتېدنې هغه ژمنې پوره کړي چې دوی مخکې کړي دي.

په راپور کې راغلي چې اغلې بونګیر د جرمني له حکومته د هغه معلوماتو غوښتنه کړې چې له څومره افغانانو سره یې د بیا میشتېدنې ژمنه کړې او د څه له امله په لسګونو انتظار کډوال مړه شوي دي.

جرمني اژانس لیکي، د دې غوښتنې په ځواب کې د جرمني دفاع وزارت ویلي د ۲۰۲۳ کال له جولای راهیسي د دوی ۴ پخواني سیمه ییز افغان همکاران مړه شوي چې د یوه مړینه د تاو تریخوالي له امله وه.

په راپور کې راغلي چې په دې سربیره ۵ نور افغانان هم مړه شوي چې د یوه مړینه یې حادثه بلل شوې او په دې سره د هغه افغانانو د مړینې شمېر چې په جرمني کې د بیا میشتنېدنې ژمنه ورسره شوې ۴۶ ته رسیږي.

که څه هم د دې ټولو کسانو د مړینې دقیق وخت معلوم نه دی، خو جرمني ته له خطر سره مخ او په شرایطو پوره افغان پناه غوښتونکو د لیږدولو پروګرام په ۲۰۲۱ کال کې پر افغانستان د طالبانو تر بیا ځلې واکمنۍ وروسته پیل شوی.

د یادونې وړ ده چې د ځینو راپورونو له مخې، په افغانستان کې د جرمني د یو شمېر سیمه ییزو همکارانو د کډوالۍ قضیې له دې نېټې مخکې هم روانې وې.

جرمني اژانس د جرمني د بهرنیو چارو وزارت په حواله راپور ورکړی چې د روان کال د مارچ تر نیمایي پورې، شاوخوا ۲۸۰۰ افغانان دې هیواد ته د سفر په تمه وو، چې ډیری یې په پاکستان کې دي.

په افغانستان او یا درېیمو هیوادونو کې میشت یو شمېر افغان پناه غوښتونکي چې جرمني ته د لیږد په تمه دي له دې هیواده غواړي چې د دوی د بیا میشتندې لپاره سمدستي اقدام وکړي.

په کابل کې میشت یو افغان چې جرمني ته د لېږد په تمه دی او نه غواړي په دې راپور کې یې نوم خپور شي ازادي راډيو ته وویل:

"له بده مرغه ورځ تر بلې زموږ ستونزې ډېریږي او موږ په افغانستان کې له ستونزو په ځانګړي ډول له امنیتي مسایلو سره مخ یو، موږ له جرمني غوښتنه کوو هماغه ډول چې موږ سره یې د منلو ژمنه کړې وه په خپله دې ژمنه ودریږي او پروسه تېزه کړي."

سمیر ریحان چې په پاکستان کې اوسیږي او د جرمني کیس لري وايي:" له ټولو کډوال منونکو هیوادونو غوښتنه کوو چې د افغانانو ستونزو ته ورسیږي او دوی ټول له دې اوسني سخت وضعیت نه وباسي، که دوی افغانستان ته ځي هلته یې ژوند د مرګ له ګواښ سره مخ دی او که دلته وي ماشومان یې له زده کړو بې برخې دي، یو سخت ژوند پرې تحمیل دی او هیڅ ډول کار او عاید نه لري."

دا په داسې حال کې ده نږدې درې اونۍ وړاندې د جرمني نوي احتمالي صدراعظم فرېدرېک مرز اعلان وکړ چې د افغان کډوالو د داوطلبانه منلو پروګرام به ودرول شي او بل نوی پروګرام به هم پيل نه کړي.

په وروستي ځل د تېرې مارچ په ۲۵ مه له پاکستانه جرمني ته یوسل او څلور اویا افغانان انتقال شول، له دې وړاندې د مارچ په ۴ مه او د فبرورۍ په ۲۵ هم د افغان پناه غوښتونکو دوه الوتنې ترسره شوې چې ټولټال ۲۸۵ افغانان یې له اسلام اباد څخه برلین ته ولېږدول.

د جرمني رسنیو د راپورونو پر بنسټ دې هیواد له ۲۰۲۱ کال راهیسي ۳۵۵۰۰ افغان پناه غوښتونکې انتقال کړي دي.

د جرمني د فدرالي احصایې دفتر د معلوماتو له مخې د ۲۰۲۴ کال تر پایه پورې په جرمني کې د افغان پناه غوښتونکو شمیر لږ تر لږه ۴ لکه ۴۲ زرو ته رسېدلی دی.