افغانستان
کابل نن د 'سام' دوهمې او اصلي غونډې کوربه دی
![د افغانستان بیرغ](https://d1pp940guyio69.cloudfront.net/90be245f-e073-4d2e-9db7-b987e17c90b4_w250_r1_s.jpg)
کابل نن سې شنبه د زمري ۷مه د سام د دوهمې او اصلي غونډي کوربه دی.
د افغانستان د مالیې وزارت ویاند وویل چې د دې غونډې مشري د افغانستان او فنلنډ حکومتونه او د ملګرو ملتونو سازمان کوي چې افغان ولسمشر محمد اشرف غني بهیې په خپلې وینا پرانیزي.
شمروز مسجدي تېر ماښام ازادي راډیو ته وویل چې په دې غونډه کې پر کومو مسایلو خبرې کېږي.
هغه زیاته کړه: "اساسي خبرې به ولسمشر محمد اشرف غني کوي چې د افغانستان د پنځو کلونو لپاره به د افغان حکومت لیدلوری په اقتصادي، امنیتي او سیاسي چارو کې وړاندې کوي. ترڅنګیې د افغانستان د مالیې وزارت د افغان حکومت د ملي پراختیا او سولي د چوکاټ دوهمه مسوده وړاندې کړي او وروسته به د جنوا په کنفرانس کې د دوه اړخیزو ژمنو پر پرمختګ راپور وړاندې شي. وروسته به نړیوال همکاران هم په دې مواردو کې خپل خپل نظریات شریکوي."
د سام لومړۍ غونډه چې تېره ورځ (دوشنبه د زمري ۶) د څه باندې ۴۰ هېوادونو او نړیوالو ادارو د استازو په ګډون په کابل کې جوړه شوې وه، هم دوه برخې درلودې چې په یوې کې د کرونا ویروس له کبله د اقتصادي اغېزو او د دې ستونزې د هواري پر لارو چارو خبرې وشوې او په دوهمه برخه کې یې د افغانستان پر پراختیا او سولې بحث وشو.
ښاغلي مسجدي وویل چې دا غونډه د افغانستان د مالیې وزارت او د ملي امنیت شورا استازو، د افغانستان د سولې لپاره د امریکا د ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد مرستیال، د ملګرو ملتونو د پراختیایي ادارې او هم د مدني ټولنو او ځینو خصوصي سکټورونو استازو برخه درلوده.
نوموړي وویل چې دغه ګډونوال په دې باور ول چې ښایي د کرونا ویروس منفي اثرات په افغانستان کې بېکاري او بېوزلي زیاته کړي، خو زیاتهیې کړه چې افغانستان د نړیوالو همکارانو په مرسته او په ملي بودجه کې د شفافیت په راوستلو له دې احتمالي ناورین څخه ځان ایستلی شي.
د غونډې ګډونوالو پر افغان حکومت هم غږ وکړ چې د فساد سره مبارزه او خلکو ته د خدماتو رسول ښه کړي.
د افغانستان د مالیې وزارت وایي په نننۍ غونډه کې به له افغانستان سره د مالي ژمنو په اړه د جنوا د راتلونکې غونډې په اړه هم خبرې وشي.
کابل داسې مهال د دې دوه ورځنۍ غونډې کوربه دی چې افغانستان د کرونا نړیوالې وبا د اغېزو ترڅنګ د سختو جګړو او تاوتریخوالي شاهد دی.
د ورځې تازه خبرونه دلته ولولئ
د امریکا د استازو جرګې د بهرنیو اړیکو کمېټې انټوني بلېنکن ته خبرداری ورکړی
![د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انټوني بلېنکن](https://d1pp940guyio69.cloudfront.net/e9d88098-9561-4744-96fb-5297b8e98875_cx13_cy21_cw80_w250_r1_s.jpg)
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت پرون پنجشنبې د امریکا د استازیو جرګې جمهوریپالان تورن کړل چې سره له دې چې په دې پوهه دي چې د بهرنیو چارو وزیر په هغو ورځو کې چې دوی یې له افغانستانه د امریکایي ځواکونو د وتلو په اړه په مکرر ډول استماعیه غونډو ته احضاروي، د ډېرې بوختیا له کبله نهشي کولای پهکې ګډون وکړي، خو دوی بیا هم دا کار کوي.
د اسوشېټېډپرېس خبري آژانس د راپو له مخې، د دې جرګې د بهرنیو اړیکو د کمېټې مشر مایکل مککال ویلي چې که بلېنکن د دې کمېټې استماعیه غونډې ته حاضر نهشي نو دی به یې کانګرس په سپکاوي تورن کړي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت ویاند متیو مېلر وویل، دې کمېټې سره له دې چې له مخکې یې ورته ویلي وو چې بلېنکن به په واشنګټن کې نه وی، دوی په یو اړخیزه توګه یوه نېټه ټاکلې ده.
هغه زیاته کړه چې دوی ته ویل شوي وو چې بلېنکن به په دې وخت کې په بل ځای کې وي او د متحده ایالاتو د بهرنۍ پالیسۍ د ګټو د خوندي کولو لپاره مهمې غونډې ترسره کوي.
مېلر وویل، د بهرنیو چارو وزارت د بلېنکن د مهالویش په اړه څو اوونۍ دمخه کمېټې ته معلومات ورکړي وو، خو د ده په ټکو ډېر داسې برېښي چې دوی په ښه نیت عمل نه کوي.
د امریکا د استازیو جرګې د بهرنیو اړیکو کمېټې راتلونکې اوونۍ د سپټمبر په ۲۴مه انټوني بلېنکن یوې استماعیه غونډې ته احضار کړی چې په ۲۰۲۱م کال کې له افغانستانه په ګډوډۍ کې د امریکایي ځواکونو د وتلو په اړه د دې کمېټې پوښتنو ته ځواب ووایي.
د بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند د روانې میاشتې په پیل کې وویل چې بلېنکن له دې مخکې د افغانستان په مسئله کې ۱۴ ځلې د کانګرس په استماعیه غونډو کې ګډون کړی او څلور ځلې د بهرنیو کمېټې پر وړاندې حاضر شوی او هم دې وزارت له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو د وتلو اړوند د ډېرو مرکو د متنونو او نورو شواهدو په ګډون نږدې شل زره پاڼو اسناد ورسپارلي دي.
سټولټنبرګ له افغانستان څخه د ناټو ځواکونو وتل غوره پرېکړه وبلله
![د ناټو عمومي منشي ینس سټولټنبرګ](https://d1pp940guyio69.cloudfront.net/10e2f2c0-1d36-47e8-a2d3-947de58f4b7a_cx0_cy4_cw0_w250_r1_s.jpg)
د ناټو عمومي منشي ینس سټولټنبرګ چې د کار موده یې پای ته رسېدلې، وویل چې د نړیوالو ځواکونو له لوري په افغانستان کې د ملت جوړونې چارې تر حد زیات لوړ هدف و او د افغان حکومت سمدستي سقوط دا وښوده چې له هغه هېواد څخه د ناټو د ځواکونو وتل غوره پرېکړه وه.
سټولټنبرګ پرون د ده لپاره د خدای پاماني په جوړو شویو مراسمو کې دا هم وویل چې په افغانستان کې د دوی ماموریت ډېر اوږد شو او له شل کاله جګړې وروسته هم دوی دا جګړه نه وه ګټلې، داسې متحد افغان چارواکي نه وو چې د دوی د ځواکونو له وتلو وروسته مسوولیت ومني.
ینس سټولټنبرګ په تېرو لسو کلونو کې د ناټو سرمنشي و او اوس چې د کار موده یې په ختمېدو ده ټاکل شوې چې د اکټوبر په لومړۍ نېټه د هالنډ پخوانی صدراعظم مارک روته د هغه په ځای د ناټو د عمومي منشي په توګه کار پيل کړي.
د افغانستان دوه ملي لوبډلې سیالۍ لري
![د افغانستان او سویلي افریقا د لومړۍ یو ورځنۍ لوبې یو انځور](https://d1pp940guyio69.cloudfront.net/283e3dc9-f712-4466-b09e-33e11a11c227_cx0_cy8_cw0_w250_r1_s.jpg)
د افغانستان او جنوبي افریقا د کرکټ ملي لوبډلې به نن دوهمه پنځوس اوره یا یو ورځنۍ لوبه ترسره کړي.
دا لوبه د متحده عربي اماراتو په شارجه لوبغالي کې ترسره کېږي.
افغانستان د تېرې چهارشنبې په ورځ د روانې لوبلړۍ لومړۍ لوبه د شپږو ویکټو په توپیر ګټلې وه.
د افغانستان او جنوبي افریقا ترمنځ به د دې لړۍ درېیمه او وروستۍ لوبه د یکشنبې په ورځ وشي.
اخوا ټاکل شوې چې د افغانستان د فوټسال ملي لوبډله د ۲۰۲۴م کال د نړیوال جام سیالیو په ترڅ کې درېیمه لوبه سبا شنبې له اوکراین سره وکړي.
افغانستان د دغو سیالیو په لړکې لومړۍ لوبه له ګواتیمالا د ۶ - ۴ پر وړاندې وګټله او دوهمه لوبه یې د چهارشنبې په ورځ ارجنټاین ته د ۴ - ۶ په وړاندې وبایلله.
د فوټسال د نړیوال جام سیالۍ د سپټمبر په ۱۴مه په ازبکستان کې پیل شوي دي.
طالبان: د قوش تېپې کانال اړوند ساحې د خاورې د آزموینې پروګرام پیل شوی
![د فوش تېپې کانال یوه څنډه](https://d1pp940guyio69.cloudfront.net/01000000-0aff-0242-5cc0-08db35ced42e_cx8_cy0_cw87_w250_r1_s.png)
د طالبانو حکومت د کرنې وزارت د قوش تېپې کانال اړوند ساحې د خاورې د آزموینې د پروګرام د پیلېدو خبر ورکوي.
د طالبانو تر کنټرول لاندې د ملي تلوېزون د خبرې له مخې، دې وزارت ویلي چې د دغه پروګرام په ترڅ کې به چې د خاورې پېژندنې د ریاست د شپږ کسیز متخصص ټیم لهخوا پرمخ وړل کېږي، د دې کانال اړوند ځمکو د خاورې نمونې اخیستل کېږي څو معلومه شي چې کوم وړ بوټي پهکې کرل کېدای شي او همدارنګه به د فرعي کانالانو د ډیزان طرحه چمتو کېږي.
ویل شوي چې پروګرام به په دوو میاشتو کې بشړ شي.
د قوش تېپې کانال چې ۲۸۵ کیلومتره اوږدوالی لري، د کیندنې چارې یې په ۲۰۲۲م کال کې پیل شوي چې لومړۍ برخه یې د څه باندې سلو کیلومترو په اوږدوالي د تېر ۲۰۲۳م کال په فبرورۍ میاشت کې بشپړه شوه او پر دوهمې برخې یې اوس کار روان دی.
تمه ده چې د دې کانال په بشپړېدو سره په بلخ، فاریاب او جوزجان ولایتونو کې په سلګونه زره جریبه ځمکه کرنې او بڼوالۍ ته چمتو شي.
بلېنکن له افغانستانه د ځواکونو وتلو په تړاو د استازو جرګې یوې کمېټې ته احضار شوی
![د امریکا د بهرنیو چارو وزیر انټوني بلېنکن](https://d1pp940guyio69.cloudfront.net/e9d88098-9561-4744-96fb-5297b8e98875_cx0_cy10_cw0_w250_r1_s.jpg)
د امریکا د استازیو جرګې د بهرنیو اړیکو کمېټې د سپټمبر په ۲۴مه د بهرنیو چارو وزیر انټوني بلېنکن یوې استماعیه غونډې ته احضار کړی چې په ۲۰۲۱م کال کې له افغانستانه په ګډوډۍ کې د امریکایي ځواکونو د وتلو په اړه د دې کمېټې پوښتنو ته ځواب ووایي.
د رویترز خبري آژانس د راپور له مخې، دې کمېټې د چهارشنبې په ورځ په یوه اعلامیه کې وویل چې که بلېنکن دې غونډې ته حاضر نهشي نو د کمېټې مشر به په یوه راپور کې د استازیو جرګې ته سپارښتنه وکړي چې هغه دې د دې کمېټې د احضاریې ته په سپکاي تورن کړي.
د بهرنیو چارو وزارت تراوسه په دې اړه چې ایا بلېنکن به په دې غونډه کې برخه واخلي کهنه رسمي څرګندونې نهدي کړي.
دې کمېټې بلېنکن پرون د سپټمبر په ۱۹مه غونډې ته وربللی و، خو د بهرنیو چارو وزارت د روانې میاشتې په پیل کې وویل چې هغه په دې نېټه استماعیه غونډې ته نهشي حاضرېدای او د یوې بلې مناسبې نېټې د ټاکلو غوښتنه یې کړې وه.
د بهرنیو چارو وزارت یوه ویاند د روانې میاشتې په پیل کې وویل چې بلېنکن له دې مخکې د افغانستان په مسئله کې ۱۴ ځلې د کانګرس په استماعیه غونډو کې ګډون کړی او څلور ځلې د بهرنیو کمېټې پر وړاندې حاضر شوی او هم دې وزارت له افغانستان څخه د امریکایي ځواکونو د وتلو اړوند د ډېرو مرکو د متنونو او نورو شواهدو په ګډون نږدې شل زره پاڼو اسناد ورسپارلي دي.
متقي: د طالبانو حکومت د ۳۹ افغان سفارتونو او قونسلګریو کنټرول ترلاسه کړی
![په تهران کې د افغانستان سفارت چې دا مهال د طالبانو په کنټرول کې دی.](https://d1pp940guyio69.cloudfront.net/01000000-0aff-0242-a82f-08db140057f4_w250_r1_s.png)
د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو وزارت سرپرست وزیر امیرخان متقي د پنجشنبې په ورځ د سپټمبر په ۱۹مه وویل چې درې کاله وروسته له دې چې دوی واک ته ورسېدل، حکومت یې په نړۍ کې د ۳۹ افغان سفارتونو او قونسلګریو کنټرول تر لاسه کړی دی.
هغه زياته کړه، د دوى وزارت تېر کال د ترکيې، روسيې، ايران او پاکستان په ګډون ١١ هېوادونو ته لسګونه ډيپلوماتان لېږلي دي.
رویټرز خبری اژانس په خپل راپور کې لیکلې چې هېڅ نړیوال حکومت په رسمي توګه د طالبانو اداره په رسمیت نه پېژني، خو چین او متحده عربي اماراتو په رسمي توګه په خپلو پلازمېنو کې د طالبانو د حکومت سفیران منلي دي.
د امریکا متحدهایالاتو په ګډون لوېدیځو هېوادونو ویلي چې د طالبانو د هر ډول رسمي پېژندلو لاره به تر هغه وخته بنده وي چې دوی د ښځو د حقونو په برخه کې لاره هواره نه کړي، د نجونو او مېرمنو لپاره عالي ښوونځي او پوهنتونونه بېرته پرانېزي او د هغوی د بشپړې ازادۍ اجازه یې نه وي ورکړې.
متقي وویل چې افغانستان به په روانه اوونۍ کې ازبکستان ته نوی سفیر واستوي او تمه لري چې روسیه به ډېر ژر طالبان د تروریستي سازمانونو له لېست څخه وباسي.
د جولای په میاشت کې طالبانو وویل چې دوی به له ۱۴ افغان ډیپلوماتیکو ماموریتونو سره اړیکې پرې کړي او د هغو سفارتونو صادر کړي پاسپورټونه او ویزې یې هم بی اعتباره علان کړې.
هرات کې ترافیکې پېښه؛ د یوې کورنۍ ۹ غړي مړه شوي
![ارشیف](https://d1pp940guyio69.cloudfront.net/01000000-0aff-0242-7a19-08db67fd4b1e_cx19_cy76_cw80_w250_r1_s.jpg)
د هرات ځايي مسوولان وایي چې پرون دغلته په یوه ترافیکې پېښې کې د یو کورنۍ ۹ غړي مړه شوي دي.
د طالبانو تر واک لاندې باختر خبری اژانس د طالبانو د حکومت د هرات ولایت ویاند یوسف سعیدي له قوله وايي چې پېښه د دې ولایت په زاول ولسوالۍ کې د یو پاسو او ۵۸۰ ډوله موټر د ټکر له کبله رامنځته شوې ده.
د پېښې لامل د موټر چلوونکو بې احتیاطي ښودل شوې ده.
خراب سړکونه، د ترافیکي نښو نښانو نشتوالی او د موټر چلوونکو لهخوا د ترافیکي مقراراتو نه مراعتول، هغه څه دي چې په افغانستان کې نږدې هره ورځ د ورته خونړیو ترافیکي پېښو سبب کېږي.
د طالبانو بهرنیو چارو سرپرست وزیر ته د مسکو په غونډه کې د ګډون بلنه ورکړل شوې
![د طالبانو د بهرنیو چارو سرپرست وزیر امیرخان متقي](https://d1pp940guyio69.cloudfront.net/04870000-0aff-0242-1a89-08da33c396ed_cx0_cy27_cw0_w250_r1_s.jpg)
روسیې د طالبانو د بهرنیو چارو سرپرست وزیر امیرخان متقي ته د مسکو فارمټ په راتلونکې غونډه کې د ګډون بلنه ورکړې ده.
معلومه نه ده چې دغه غونډه څه وخت جوړېږي، خو مسکو فارمټ ۲۰۱۷م کال کې رامنځته شو چې ترڅ کې یې د روسیې، افغانستان، چین، پاکستان، ایران او هند استازي سره جرګه کېږي او مشترکې مسئلې سره څېړي.
د طالبانو د بهرنیو چارو وزارت مرستیال ویاند حافظ ضیا احمد تېر ماښام پر خپله ایکس پاڼه یا پخواني ټویټر لیکلي چې کابل کې د روسیې سفیر دیمیتري ژیرنوف پرون له متقي سره په کتنه کې هغه ته دا بلنه ورکړې ده.
نوموړي وړاندې لیکلي چې متقي د مسکو فارمټ راتلونکې ناسته بل فرصت وباله چې په ترڅ کې به يې د روسیې له لوړپوړو چارواکو او د سیمې هېوادونو استازو سره خبرې وشي.
روسیې تر دې وړاندې هم د طالبانو چارواکو ته د مسکو فارمټ او یو شمېر نورو غونډو کې د ګډون بلنه ورکړې ده.
کرکټ؛ افغانستان له جنوبي افریقا سره دوهمه یو ورځنۍ لوبه کوي
![د افغانستان او سویلي افریقا د لومړۍ یو ورځنۍ لوبې یو انځور](https://d1pp940guyio69.cloudfront.net/41ae1487-b5ad-4619-817f-a0d3fd24b04d_cx0_cy7_cw0_w250_r1_s.jpg)
ټاکل شوې ده چې سبا د افغانستان د کرکټ ملي لوبډله د جنوبي افریقا له پياوړې لوبډلې سره دوهمه پنځوس اوره یا یو ورځنۍ لوبه وکړي.
دا لوبه د دواړو لوبډلو ترمنځ د متحده عربي اماراتو په شارجه لوبغالي کې ترسره کېږي.
پرونۍ لوبه افغانستان د شپږو ویکټو په توپیر وګټله.
په پرونۍ لوبه کې افغان بالران وتوانېدل چې د جنوبي افریقا ټول لوبغاړي د ۱۰۶ منډو په جوړېدو اوټ کړي.
دې هدف ته افغان لوبغاړي په ۲۶ اورونو کې د څلورو لوبغاړو په سوځېدو ورسېدل.
د افغانستان او جنوبي افریقا ترمنځ به د دې لړۍ درېیمه او وروستۍ لوبه د یکشنبې په ورځ وشي.
امریکا د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د ځانګړي استازي پر ټاکلو ټینګار وکړ
![د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې پرون د امریکا استازې لینډا توماس ګرینفیلډ](https://d1pp940guyio69.cloudfront.net/01000000-0aff-0242-7818-08dbcff1df3b_cx0_cy10_cw0_w250_r1_s.jpg)
د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په غونډه کې پرون د امریکا استازې لینډا توماس ګرینفیلډ ټینګار وکړ چې د افغانستان لپاره باید ځانګړی استازی وټاکل شي.
په ملګرو ملتونو کې د بریتانیا استازې باربره ووډ وارډ د اغلې ګرینفیلډ د خبرو په تایید وویل چې د افغانستان لپاره د ځانګړي استازي ټاکل اړین دي.
واشنګتن د روان میلادي کال په پيل کې هم د افغانستان لپاره د ځانګړي استازي د ټاکل کېدو ننګه کړې وه او د امریکا د بهرنیو چارو د وزارت ویاند متیو مېلر ویلي وو چې داسې یو استازی به له افغانستان سره نړیوال تعامل تنظیم کړي څو هغه اهداف ترلاسه شي چې ملګري ملتونه یې په خپلو پرېکړه لیکونو کې وړاندې کوي.
طالبانو هغه مهال ویلي وو چې د ملګرو ملتونو ځانګړی استازی هغو هېوادونو ته ټاکل کېږي چې په بحران کې وي او افغانستان له بحرانه وتلی دی.